GÜNAHKÂR RAHİBELER

THE MAGDALENE SISTERS 

2002

UK - İrlanda 

Peter Mullan 

Gerçek Hikaye

Yıl 1962.. Katolik kilisesinin ve dolayisiyla rahibelerin kontrolunde olan, aslinda adi ıslah evi olarak gecen bir yer. Yahut bir işletme. Başkalarının kirlilerinin (!) yikandigi bir çamaşırhane. Ve zorbaca tutulan kadınlar, buranın ameleleri. Yani kirletilen ruhlara sahip kadınların bu çamaşırhanede çalıştırılırken diğer yandan da günahlarından arındıklarına inandırılmaları. Kim tarafından ? Sapkınlığı, sahtekarlığı ve emperyal tavrı şiar edinmiş dindar (!) rahibeler tarafından.

Sürüler korku ile yönetilir. Dinler veya kapalı toplumlar da bu akaryakıtı kullanan en revaçta olan rejimlerdir. Felsefe değil. Zira felsefe, "neden ?" i soranların muhitidir. İnanç sorgulanmaz, sorgulanamaz. İtaat ister. Neye? Pascal 'Diz çök yalvar inanacaksın' der.

İhtiyaç mıdır? Teskin olmak ve etmek için bittabi. Sermayesine gelince; Cemil Meriç, 'İnsan. Tanrının cennetiyle dünyaya sahip olmak ister.' der.

Velhasılı bu film bir itiraf. Domine edilen ruhun kendini dengelemek adına diğer tarafa meylinin ve veya aslında obsesif tarafının itirafı. Kapalı toplumların her ne kadar dinle soslansa da defolu olduğunun ve illaki çatlak verip görünür olacağının ne ki istemeyenlerin sürekli üç maymunu oynayacaklarının itirafı. Belki de fıtratın intizarı !

 

AMRUN

AMRUN 

2025

Fatih Akın 

Bir çocuğun gözünden Nazizmin sinematografik yansıması. Özünden ise sessiz bir yankısı !

 “AMRUM” Hamburg un kuzeyinde bir Alman adası. Veya bölgenin kolektif şuurunun içinde kalan veya içinden çıkılmaz bir hâl alıp beslenilen bir metafor. 

1940’ların soykırımına başka bir pencereden yani bir çocuğun yaşadığı psikolojik, ideolojik ve duygusal kırılmalarından bakan bir film. Coğrafyanın kader olduğunu empatik olarak önümüze koyuyor yönetmen. Ahlak, toplum ve kültür üzerinden katmanlı bir köprü inşa etmiş. Nosyonu olanı da karşı kıyıya geçirmiş..

Anlamak ve veya anmak o zamanı.. Acıkana tereyağlı bir ekmek kadar lezzetli bir film. Teşekkürler Fatih Akın.

RAY

RAY 

Biyografi 

2004

ABD 

Bir biyografinin nasil film haline getirilebileceğinin harikulade bir örneği.. Ray Charles ın doğumundan ölümüne kadar tüm detayları anlatıp seyirciyi boğmak yerine hayatınının bir dönemini anlatarak geri kalanını izleyiciye bırakan öznel ve özel bir seçim. 

Paranın ve şöhretin kültür olduğunu bunu özümsemeyenin yani erdemini kaybedenin kaybolacağını ünleyen güçlü bir perspektif Ray. İnsana, psiko sosyolojiye ve aynı zamanda dönemin siyasi obsesyonlarına tutulmuş bir ayna.

Jamie Foxx adeta Ray'in yeniden dirilmiş hali ile lezzetli bir müzik ziyafeti ikram ediyor izleyene. Sevdiğine ve veya istidadına adanmış hayatın badireden başarıya harika bir izdüşümü bu film. Taylor Hackford'un onbeş yıllık bekleyişinin her anına değmiş ve perdeye nefis bir şekilde yansıtılmış.

"Sanatçı, normal olacak kadar anormal değildir" anonimi en güzel özeti bu filmin.

İyi ki gelmişsin bu gezegene Ray Charles.

The Visitor

The Visitor 

2007

ABD 

Tom McCarty 

Dram

ABD nin kaçak göçmen sorununu bitmeyen 11 Eylül paranoyasında soslayıp nice masum hayatları kangren ettiğini ifşa ve veya itiraf eden bir film bu.

İnsanın hayatı kendince yani biriktirdiğince kâh mazbut kâh kasvetli kâh kompleksli akar. Ne ki bir gün kaderler başkaca kesişir. Bu kesişme ne coğrafya tanır ne din. Müzik gibi evrenseldir. Ki usulca aşka çıkar burada akışta kalanın yolu.. The Visitor kümelerin ve kesişmelerin metamorfe edildiği bir yapım aynı zamanda. Naif, ürkek ama latif bir anlatım. Düşünmeden nasıl bırakırsan kendini tınıya öyle ve tam da orada kendini bulduğun yere çıkan çıkaran bir kompozisyon. 

Ziyaretçi, bize herkesin vakitlice "ziyaretçi" olduğunu hatırlatan bir alarm. Melodisi aşkla ve sessizce çalan, çalarken de gönlümüzü alan.

GÖNÜL

Gönül 

2022

Komedi/Romantik

Soner Caner 

Gönülden yapılan her iş gibi nadide bir masaldır Gönül. Zira gönle dair olanda ne koşul ne de bedel konuşulur. Orada veya onda akıl yoktur. Ne ki tartan akıl, tasnif eden düşüncedir. Gönül hep meczuptur. Gözü de tabidir sözü de.. İşte böyle bir film bu ve veya seyir. İnsani olanın ilahi olana yol aldığı. 

Oyuncular ki biziz, senaryo ki dünya, film ki hayattır metaforik olarak. Oyunculuk müthiş herkes ve herşey yerinde, vazifesinde. Bizcileyin. 

Gönül, kültürün ve coğrafyanın harmanı. Müzikler bir meltem gibi d'okunaklı. Öfkeler insani, aşklar ilahi. Kostüm ve söz öze dair ayna. Senaryonun boşlukları soru işaretinden ziyade bir d'olgu, gönlü ile seyredene. Ve hatime; uzaktan bakıldığında hayatın komedi olduğuna dair imgesel bir elveda.

Velhasıl Gönül filmi bir serenat. Kuşların türkü çağırması, şiir okuması gibi mezarlıkta..  Meğer bize dair olan ne kadar da  yakında !

GANJO DİLO

GANJO DİLO

ÇILGIN YABANCI 

1997

Fransa - Romanya 

Herkesin bir Nora Lucası, bir Leylası ve veya bir gözdesi olduğunu hatırlatan filmdir bu. Aslında aradığı özne (Nora) değil, aradığı yüklemdir yani müzik. Bulabilmek için ordan oraya gezmiştir ve sonunda bulmuştur; yaşamını müziğe adamış eğlenceli insanları. Nora nın şahsı manevisinde karşılaştığı samimiyet, tam da aradığıdır aslında. Bu vesile ile de muhabbetin de sanatın da lisanı yoktur, der GANJO DİLO.

Eğlenceleri, cenazeleri, ağıtları ve kapalı toplum olgusu ile tam bir kültür dersi bu film. Final sahnesi ise kanatlandırıp zirvelere konan bir yapıt başyapıt haline getiriyor GANJO DİLO yu. 

Siz de arayanlardansanız eğer; sevgiyi, aşkı ve dostluğu bulacaksınız. Kâh hayatta kâh bu filmde. İzlenesi, izlettirilesi...

LOOPER

LOOPER 

(Döngücü)

Aksiyon 

2012

ABD 

2077 yılındayız ve zamanda yolculuk mümkün. Aam yasa dışı ilan edilen yolculuk zamanını yalnızca mafya kullanmakta ve ortadan kaldırmak istedikleri geçmişe yollayarak tetikçiler tarafından sürdürülmelerini sağlar. Gelecekten gelen kurbanları öldüren uzman tetikçilerin en iyilerinden biri Joe'dur. Ne var ki, Joe'nun yeni kurbanı, 30 yıl sonra gelen kendisidir. Hedefini öldüremeyen Joe, bu işi çözmelidir zira hedefini öldürmeyen hedeftir.

Sıkı bir aksiyon. İsminin hakkını veren bir döngü filmi. Sonu döngünün ters döndüğü bir girizgah !