PERSONA

MASKE

Yönetmen: İngmar Bergman

Yapım: İsveç

Yapım Yılı: 1966

Carl Gustav Jung un 4 arketipinden birincisidir persona/maske. Persona topluma karşı taktığımız maskedir. Kabul edilmek veya dışlanmamak için takıp çıkardıklarımızdır personalarımız. Film tam da buradan, bilinç ve bilinçsizlik arasındaki bölgemizden giriş yapıyor ve sarsıyor iz süreni. Ne ki karanlığı, ünleyen sahneleri, marjinal imgelemleri ve temasi diyaloğu ile içimize soru işaretlerini bir çapa gibi bırakmakta sakınca görmeden ilerliyor. Zira her basamakta yüzleşiyoruz içimizdeki yüzlerle, personalarımızla. 

Persona salt bir film değil. Kült ve kadim bir ders. Klasik bir anlatıdan çok farklı; varoluşsal sorunlara eğilen, izleyiciyi gerçek ve gerçek olmayanın arasındaki ince bir çizgide ağırlayan ağır bir başyapıt. 

Kendimizle yüzleşmek mi, kucaklaşmak mı yoksa susup sessizliğe mi bürünmek? Sessizlik de aslında bir maske değil midir? Perdeleri kapatıp sessizliğin sığınağına dönmek bir kaçış değil midir? Yoksa şimdiye kadar inandığımız gerçeklik mi bizi yoldan çıkaran? Bir bir şahit mi oluyoruz sığınaklarımızın veya bunkerlerimizin defolu oluşuna ? Sahteyi gerçekten ne zaman ayıracağız? Personalarımızla mı geldik yoksa burada mı edindik bu edimi? 

Gerilimli bir karmaşa bu film. Ve kafasında bir yığın soruyla filme başlayana yaşatılan bir algı kırılması.. Filmin yani hayatın içindeki hiçbir detayın tesadüfi olmaması..

CORSAGE

KORSE

2022

Biyografi

Dram/Tarih

1877 Avusturya İmparatoriçesi Elisabeth’in 40. doğum günü kutlamalarını dönüm noktası alarak sonunda zincirlerini kırmaya niyetlenen, bilgiye ve yaşama aç bir kadının isyanını seyrediyoruz.. Kırılgan olduğu kadar öfkeli, narin ama dişli bir İmparatoriçe bu. Nihayetinde kadın ve bir anne ! Bedenin bir savaş alanı olduğunu ve metazori takılan maskelerin saray ahalisini bulandırdığı ama bularken de  bunalttığını itiraf eden bir anne. 

Korse, içinde kalabalıkların ikame ettiği sıkı bir metafor..

THE CELEBRATION

ŞÖLEN / FESTEN

1998

Dram/ Komedi

Danimarka

Vinterberg tarafından dogme95 (çekimler elde , 35mm. , renkli, filtre kullanılmamalı, stüdyo dışında olmalı v.s) kuralları dahilinde çekilen ilk filmdir Şölen.

60. yaş günü için toplanan bir burjuva ailesinin gösterişli ziyafeti şölen masasında açıklanan aile sırrıyla rezalete dönüşür. “Biz sorunlarımızı, istismarlarımızı ve zaaflarımızı en güzel şekilde halı altı ederiz” fikrinin Danimarka için de uygulanabileceğini gösteren Festen/Şölen vurdumduymazlık, ırkçılık ve faşizmin günlük insan ilişkilerinde nasıl yayıldığını gösteren muhasebetik bir yapıt veya bir itiraf. 

DETACHMENT

Kopma

2011

Dram

Fransız filozof Albert Camus un "Ve hayatımda aynı anda hiç böylesine kendimden kopmuş ve bir o kadar da kendimde hissetmemiştim." sözü ile giriyoruz Kopma nın metruk alanına. Bu söz filmin kısa, net ve çarpıcı bir özeti aslında.

Sonra Henry (Adrien Brody) karşılıyor bizi; "Öğretmenlerin bir farklılık yaratabileceğine inanıyorum. Bu dünyanın zorluklarını anlamamıza yardım edecek ve bize yol gösterecek birine sahip olmanın ne kadar önemli olduğunun farkındayım" sözleri ile.. 

Ve zaman zaman Henry araya girip kopmanın ve veya kop(ar)mamanın mütercimliğini yapıyor g'özümüze bakarak. "İnsanlarda ebeveyn olmadan önce bazı şartlar aranmalı ve bu konuda onlara eğitim verilmelidir" diye ünlüyor mesela hiçbir velinin icabet etmediği veli toplantısına.  Sonra " Gençlerimize rehberlik ederek onları umutsuzluğa kapılmaktan, kendilerini değersiz hissetmekten, yanlış yola sapmaktan koruma gibi bir sorumluluğumuz var" diyor tüm insan öğretmenlere !

Kopma; konuşuyorsak iyi anlamak, düşünüyorsak iyi  bilmek ve yaşıyorsak tüm duyguları iyi tanımak zorundayız diyor izleyiciye veya kopmadan iz sürmek isteyene.

IN THE MOOD FOR LOVE

AŞK ZAMANI

2000

8.2/10

Dram/Romantik

Hong Kong 

Wong Kar-wai 

In the Mood For Love filmden öte bir şiir. Kâh sıcaktan üşüten kâh soğuktan terleten bir şiir.

Her şeyi ve herkesi geride bırakan bir son söz. En  önce geleceği!

Müzikleri siperden kalkan bir ceylan. İki aşığın  ayaklarına vurulan zincir. Seyir edeni de bu mahkumiyete davet eden bir çağrı. Bile isteye katıldığımız.

Ne ki uzun yürüyüş sekansları uzun uzun deriyor bizi. Başların omuzlara teslim edilişi, masal tadında hem yön ve renk kontrastları hem de ortak noktaların kucaklaşması.

Ve final; 12. yüzyılda Kral II. Suryavarman tarafından Kamboçya’da inşa edilen bir tapınak da geçiyor. Kimselere anlatamadığı aşkını tapınağa ve veya Tanrı ya arz eden bir aşık izliyoruz aynı ritim ve aynı dinginlikte.. Aşklarını susarak yaşarken bizi bu sessizliğe müptela eden bir hikâye bu. Kalbimizin yerini yadırgadığı bir incinme belki de ?

Siyah Venüs

Hottentot Venüsü

2010

Fransa/Belçika 

Sarah ın hikâyesi tarihin en barbar en zalim hikayelerinden biri. Fransız ihtilâli ile aynı dönemde 1789 yılında dünyaya gelen Sarah Baartman ın suçu Güney Afrika da bir kabile de doğmak, geniş kalçalara ve büyük bir cinsel organa sahip olmak. Keşfedilişi, Avrupa ya götürülüp vahşi hayvanlar gibi sergilenişi, üzerinden para ve ün kazanımı ki yetmezmiş gibi ölümünün ardından cesedinin bile sömürülmesinden kurtulamamış bir kadın. Veya beyaz(!), medeni(!) oryantalist Avrupalıların örselediği kadın. Tarihin limanına sığmayan ağır bir yük. Sağır ve dilsiz bir ayna. Seyredenlerin kaybolduğu..

İleri Avrupa ki bu zavallı kadının uzuvlarını 1974 e kadar sergilemiştir. Ta ki 2003 te Mandela'nın girişimleri sonuç vermiş ve Sarah Baartman ülkesinde toprağa verilmiştir. Kuru bir Fransız özrü ile birlikte !

Siyah Venüs ırkçılığı ve faşizmi bir kadın üzerine boca eden gerçek hikaye. Empatik muhasebeye sevk eden bir yapım. Sert bir tokat insanoğluna. S'özü yoran..

Anaokul Öğretmeni

The Kindergarten Teacher

2018

Yönetmen ve Senarist:

Sara Colangelo 

Ahirzaman şairi ve veya dahisi Jimmy nin klostrofobik hikayesi.. Aşktan ve Tanrı’dan bahseden, boyunu aşan büyük kelimelerle yazıyor şiirlerini Jimmy öte âlemden aldığı ilhamla. Daha doğrusu henüz yazmayı bilmediği için söze döküyor.. Ne ki Jimmy’nin yanında söylediklerine devamlı kulak kabartıp şiirlerini kâğıda geçirecek birinin bulunması şart. Aksi takdirde şiirleri kaybolup gitmeye mahkûm. Kim bilir nice şiirin bu nedenle heba olduğunu düşünmek kahrediyor öğretmeni Lisa’yı.  Fakat Lisa derdini ne Jimmy’nin aktris olma hayalleri kuran bakıcısına ne de ailesine vakit ayıramayacak kadar işiyle meşgul babasına anlatabiliyor. Jimmy deki istidadın  kimse farkında da değil umurunda da. Lisa bu durumu kendi üzerinden taşere etmeye çalışsa da Jimmy nin beyzbol oyuncusu olmasını şairlikten daha evla gören toplum Lisa yı aforoz eder. Lisa’nın Jimmy’ye “birkaç yıl sonra sen de benim gibi bir gölgeye dönüşeceksin” demesi itiraftan çok bir sosyolojik bir intizardır. Nihayetinde film Lisa’nın haklı çıkacağını ima eden bir sahneyle sona eriyor. Zira Lisa yanında olmayınca Jimmy “aklıma bir şiir geldi” dediğinde artık ona kulak verecek kimseyi bulamıyor ve evrensel birer imgelem olan isimler sosyal devinime bulanıyor. 

Anaokul Öğretmeni koparılmış parçaları birleştirmenin ve talep ettiğimiz uzakların peşinde. Bir de asimile olup giden kabiliyetlerin. Ağır, sert ve sarsıcı bir takip bu. İzleyene değil yaşayana !